HAKKI EFENDİ

HAKKI EFENDİ

Sıcak bastırınca dükkânın içi bunaltıcı hale geldi. Çıktım dışarıya. Meryem de geldi, karşıma oturdu. İki bardak çay, iki sandalye, Alaçatı'nın Haziran öğleden sonrası. Başka bir şey gerekmiyordu. İnsan bazen hiçbir şey beklemeden oturur; hayat o an gelir ve önüne koyar ne koymak istiyorsa.

Dükkanımın önündeki kitap grubunda bir çift belirdi. Beyefendi kitapları inceliyordu, sakin ve dikkatli. Hanımefendi ise elinde tuttuğu kitaba bakıyordu ama bakışları orada değildi. Gözleri uzaklardaydı, içeriye dönüktü sanki. O bakışı tanırım. Bir yere ait olmanın, o yere özlem duymanın bakışı.

Hanımefendinin elindeki kitap benim kitabımdı. Seslendim:

"O benim kitabım. Alaçatı'yı anlatıyorum." Bana döndü. Gülümsedi. "Eşim de Alaçatılı" dedi, "araştırıyor, çok seviyor burayı."

Meryem onları çay içmeye davet etti. Ben de beyefendiye döndüm: "Gel bakalım, eski Alaçatı'nın insanıysa biraz sohbet edelim." Oturdular.

Konuşmaya başladık. Ve o konuşmanın içinde yavaş yavaş bir isim belirdi: Hakkı Efendi Kesre’den mübadele ile gelmişler. Beyefendinin dedesiymiş Hakkı Oral Efendinin kızı Denizli'den biriyle evlenmiş, bu evlilikten dünyaya gelmiş. Yani karşımda oturan, o eski Alaçatı'nın öz torunuydu; ama Alaçatı'ya bağlılığı kan bağından öte bir sevgiyle, hatırayla, her yaz ayları Alaçatı’ya gelir Eylül ayında geri dönermiş.

Hakkı Efendi. O ismi duyunca içimde bir şeyler açıldı. Kapandığını bile unuttuğum kapılar.

1965-70 yılları olmalı. O yıllarda ben de beş vakit namaza gidiyordum. Akşam ve yatsıda buluşurduk camide, selamlaşırdık. Hakkı Efendi az konuşan bir insandı; kelimeyi tartarak kullanır, söylemesi gerekmeyeni söylemezdi. Namazını kılar, evine dönerdi. Gündüzleri tarlasındaydı… Toprakla, alın teriyle, sessizce. Hacımemiş Mahallesi'nde taş bir evde otururdu; muhafazakâr yapılıydı ama sert değil, içe dönük değil. Kahvede bir köşeye çekilir, iki-üç ahbabıyla çayını içer, dünyayı seyredip kendi huzuruna dönerdi.

O eski kanaat önderleri. Çok konuşmazlar, çok görünmezlerdi. Ama bir topluluk onlarla ayakta dururdu. Hakkı Efendi de böyleydi işte: Alaçatı'nın sessiz direklerinden biriydi.

Şimdi karşımda oturuyordu onun torunu; kültürlü, okumuş, hayata yerleşmiş bir insan. Ama masada ondan fazlası vardı. Hakkı Efendi de oturmuştu yanımıza, görünmez bir sandalyede.

Eski günleri konuştuk. O yılların Alaçatı'sını, o insanları, o hayatı. Bir noktada gözlerimiz doldu. Utanmadan, çekinmeden. Çünkü yaş bazen kelimelerin söyleyemediğini söyler.

İnsan nedir, en sonunda? Bir isim mi, bir adres mi, bir toprağın üzerinde geçirilmiş yıllar mı? Hayır. İnsan taşıdığı hatıralardır. Ve o hatıralar yaşadığı sürece, gittiği sanılan aslında gitmemiştir.

Hakkı Efendi çoktan aramızdan ayrıldı. Ama o pazar öğleden sonrası, Alaçatı'nın Haziran sıcağında, dükkanımın önündeki masada, bir bardak çayın buharında yeniden aramızdaydı. Torununun yüzünde, o tanıdık bakışta, o sessiz ama dolu sohbette oradaydı.

Geçmiş gitmez. Sadece torunlarının içinde bekler; bir gün çıkıp gelir, tam karşınıza oturur.